Opent in een nieuw tabblad
Marketing

Marktonderzoek

Definitie

Marktonderzoek is het systematisch verzamelen en analyseren van informatie over klanten, concurrenten en de markt, zodat je betere marketingbeslissingen neemt. Je gebruikt bestaande bronnen of verzamelt zelf nieuwe gegevens, bijvoorbeeld met een enquête of interviews. De internationale beroepscode van ICC en ESOMAR rekent ook data-analyse voor onderzoeksdoelen tot het vak.

Ook wel: market research
Niveau: basis
Bijgewerkt: 31 oktober 2026
Kort samengevat
  • Informatie verzamelen over klanten, concurrenten en de markt om beter te kunnen beslissen.
  • Deskresearch gebruikt bestaande gegevens, fieldresearch verzamelt nieuwe gegevens bij mensen.
  • Onderzoek en verkoop houd je gescheiden: een verkooppraatje vermomd als enquête is in strijd met de beroepscode.

Deskresearch en fieldresearch

Marktonderzoek kent twee hoofdroutes. Bij deskresearch gebruik je gegevens die al bestaan en die voor een ander doel zijn verzameld. Denk aan CBS-cijfers, brancherapporten of je eigen verkoopdata. Bij fieldresearch verzamel je zelf nieuwe gegevens bij mensen, bijvoorbeeld met een enquête, interviews of een focusgroep. De ICC/ESOMAR-code spreekt van secundaire en primaire data.

Beide routes kunnen kwantitatief zijn (aantallen en percentages) of kwalitatief (meningen en motieven). De beroepscode geldt voor allebei. De kosten lopen sterk uiteen. Volgens de KVK hangen ze af van het aantal mensen dat je bevraagt en van de doorlooptijd. Diepte-interviews zijn het duurst.

Voorbeeld: onderzoek voor een tweede vestiging

De KVK beschrijft een stappenplan van vijf stappen. Een bakkerij uit Amersfoort die een tweede winkel overweegt, loopt ze zo door:

  1. Brancheonderzoek doen: hoeveel bakkers zitten er al in de nieuwe wijk, en hoe gaat het met de branche?
  2. Sterke en zwakke punten op een rij zetten, bijvoorbeeld met een SWOT-analyse.
  3. De doelgroep bepalen: wonen er veel gezinnen, studenten of ouderen?
  4. Bestaande klanten vragen wat ze van het aanbod vinden en of ze ook naar de nieuwe winkel zouden gaan.
  5. De antwoorden gebruiken om te besluiten: wel of niet openen, en met welk assortiment.

Herhaal je zo’n onderzoek regelmatig, dan kun je de uitkomsten vergelijken en zie je wat er verandert.

Onderzoek of verkoop?

De ICC/ESOMAR International Code is de internationale beroepscode voor markt-, opinie- en sociaal onderzoek. De versie van juli 2025 vraagt onderzoekers om onderzoek en andere activiteiten duidelijk gescheiden te houden. Wil je de gegevens ook voor reclame of verkoop gebruiken, dan meld je dat vooraf aan de deelnemers. Daar vraag je aparte toestemming voor.

Dat geldt ook voor marketeers die zelf geen onderzoeker zijn. Een verkooppraatje mag je niet vermommen als marktonderzoek of consumentenenquête. De code verwijst daarvoor naar de reclamecode van de ICC.

Veelgestelde vragen over Marktonderzoek

Wat is het verschil tussen marktonderzoek en marketingonderzoek?

Marktonderzoek kijkt vooral naar de markt: klanten, concurrenten en vraag. Marketingonderzoek is breder. Het gaat ook over je eigen marketing, zoals het evalueren van campagnes. In het Nederlands lopen de woorden vaak door elkaar.

Kun je zelf marktonderzoek doen?

Ja. Met openbare cijfers, je eigen klantgegevens en een korte enquête kom je al een eind. De KVK heeft er een stappenplan voor. Voor een groter onderzoek kun je een onderzoeksbureau inhuren.

Wat kost marktonderzoek?

Dat hangt af van hoeveel mensen je bevraagt, hoe lang het onderzoek duurt en welke methode je kiest. Deskresearch met openbare bronnen kost vooral tijd. Diepte-interviews zijn het duurst.

Gerelateerde begrippen

  • Deskresearch

    Deskresearch is onderzoek met gegevens die al bestaan, zoals statistieken, rapporten, eerdere onderzoeken en je eigen klantdata.

  • Doelgroep

    Een doelgroep is de groep mensen op wie je een product, dienst of boodschap richt.

  • SWOT-analyse

    Een SWOT-analyse is een overzicht van de sterke en zwakke punten van je bedrijf en de kansen en bedreigingen in de buitenwereld.

  • Concurrentieanalyse

    Een concurrentieanalyse is een onderzoek naar bedrijven die ongeveer hetzelfde aanbieden als jij, met als doel je eigen positie te bepalen.

  • Buyer persona

    Een buyer persona is een beschrijving van een fictieve koper die model staat voor een groep echte klanten van je product of dienst.

Bronnen

  1. American Marketing Association, Definitions of Marketing (definitie van marketing research goedgekeurd in 2017).
  2. ICC en ESOMAR (via BVM), ICC/Esomar International Code on Market, Opinion and Social Research and Data Analytics (bijgewerkt juli 2025).
  3. KVK, Marktonderzoek stappenplan: zijn je plannen haalbaar? (bijgewerkt 17 februari 2026).

Hulp nodig?

Wij helpen je van strategie tot uitvoering. Bekijk onze aanpak of plan een vrijblijvende kennismaking.