Opent in een nieuw tabblad
Marketing

Flywheel-model

Definitie

Het flywheel-model is een groeimodel waarin tevreden klanten je groei aandrijven. HubSpot presenteerde het in 2018 als opvolger van de marketingfunnel, met drie fasen die rondgaan: attract, engage en delight. Het beeld van een vliegwiel dat steeds sneller draait, gebruikte Jim Collins al in 2001 om bedrijfsgroei te verklaren.

Ook wel: flywheel, vliegwielmodel, marketingflywheel, flywheel marketing
Niveau: basis
Bijgewerkt: 31 oktober 2026
Kort samengevat
  • In het flywheel trekken tevreden klanten nieuwe klanten aan, zodat je niet steeds bij nul begint.
  • Krachten laten het wiel sneller draaien, frictie remt het af.
  • HubSpot maakte het model in 2018 bekend. Jim Collins gebruikte het beeld al in 2001.

Waar komt het flywheel-model vandaan?

Een vliegwiel is een zwaar wiel dat energie opslaat. Jim Collins gebruikte dat beeld in 2001 voor bedrijfsgroei, in een artikel over zijn onderzoek Good to Great. Volgens Collins komt groot succes niet uit één beslissende actie. Het is de optelsom van al het duwen in dezelfde richting. Collins noemt Amazon als bedrijf dat bewust met dit vliegwieleffect werkt.

HubSpot paste het vliegwiel aan tot een model voor marketing, verkoop en service. Topman Brian Halligan stelde voor de funnel af te schaffen en het flywheel als denkmodel te gebruiken. Op het congres INBOUND 2018 presenteerde hij het flywheel als nieuw groeimodel.

Hoe werkt het flywheel van HubSpot?

Het model heeft drie fasen die steeds rondgaan:

  • Attract: je trekt bezoekers aan met nuttige content, bijvoorbeeld via SEO, social media en gerichte advertenties.
  • Engage: je maakt kopen makkelijk, via het kanaal en in het tempo dat de klant wil. Denk aan personalisatie, marketing automation en lead scoring.
  • Delight: je helpt klanten hun doelen te halen, bijvoorbeeld met selfservice en proactieve klantenservice.

Hoeveel vaart het wiel heeft, hangt volgens HubSpot af van drie dingen: hoe hard je het laat draaien, hoeveel frictie er is en hoe groot het is.

BegripBetekenisVoorbeelden van HubSpot
KrachtAlles wat het wiel sneller laat draaienInbound marketing, een freemiummodel, een referralprogramma, betaalde advertenties, investeren in klantenservice
FrictieAlles wat het wiel afremtSlechte interne processen, gebrekkige communicatie tussen teams, verwarrende prijzen
PromotersTevreden klanten die je aanbevelenZe worden zelf een kracht die het wiel laat draaien

Flywheel of funnel?

In een marketingfunnel is de klant het eindpunt. Volgens HubSpot ziet de funnel klanten als bijzaak, niet als drijvende kracht. Aanbevelingen en mond-tot-mondreclame hebben inmiddels de grootste invloed op de verkoop, schrijft HubSpot.

In het flywheel gebruik je de vaart van tevreden klanten voor aanbevelingen en herhaalaankopen. Bij een funnel begin je volgens HubSpot elke periode weer bij nul. Je laat dan de groei liggen die in je bestaande klanten zit.

Een funnel blijft wel handig om per stap de conversie te meten. Het flywheel helpt vooral om te zien wat er na de aankoop gebeurt, en hoe dat weer nieuwe klanten oplevert.

Verwar het flywheel-model niet met

  • Inbound marketing: de methode van HubSpot om klanten aan te trekken met nuttige content. Het flywheel is de vorm waarin HubSpot die methode sinds 2018 tekent: een cirkel.
  • Het vliegwieleffect van Jim Collins: het bredere managementidee dat groei ontstaat door lang in dezelfde richting te duwen. Collins past het toe op elke organisatie, groot of klein, met of zonder winstoogmerk.
  • Vliegwiel in de techniek: een zwaar wiel dat energie opslaat, zoals in auto’s, treinen en energiecentrales.

Veelgestelde vragen over Flywheel-model

Wat is het flywheel-model in het kort?

Een groeimodel waarin tevreden klanten nieuwe klanten aantrekken. Het wiel draait rond in drie fasen: attract, engage en delight. HubSpot maakte het in 2018 bekend.

Wie heeft het flywheel-model bedacht?

HubSpot introduceerde het marketingflywheel in 2018. Jim Collins gebruikte het beeld van een vliegwiel al in 2001 om bedrijfsgroei te verklaren.

Wat is frictie in het flywheel?

Frictie is alles wat het wiel afremt. HubSpot noemt bijvoorbeeld slechte interne processen, gebrekkige communicatie tussen teams en verwarrende prijzen.

Gerelateerde begrippen

  • Inbound marketing

    Inbound marketing is een marketingmethode waarmee je klanten aantrekt met nuttige content en ervaringen die bij hun vragen passen.

  • Marketingfunnel

    Een marketingfunnel is een model dat laat zien hoe potentiële klanten van eerste kennismaking naar aankoop gaan.

  • Klantretentie

    Klantretentie is het behouden van bestaande klanten, zodat ze bij je blijven en opnieuw kopen.

  • Referral marketing

    Referral marketing is een aanpak waarbij je bestaande klanten aanmoedigt om nieuwe klanten aan te brengen, vaak met een beloning.

  • Customer journey

    De customer journey is de route die iemand aflegt van de eerste behoefte tot de aankoop en de periode daarna.

Bronnen

  1. HubSpot, The Flywheel (geraadpleegd 31 oktober 2026).
  2. HubSpot Blog (Jon Dick), How the Flywheel Killed HubSpot’s Funnel (bijgewerkt 14 juli 2026).
  3. Jim Collins, The Flywheel Effect (geraadpleegd 31 oktober 2026).
  4. Jim Collins (Fast Company), Good to Great, via archive.org (oktober 2001).

Hulp nodig?

Wij helpen je van strategie tot uitvoering. Bekijk onze aanpak of plan een vrijblijvende kennismaking.