Wat zegt de wet over bait and switch?
De Europese richtlijn oneerlijke handelspraktijken uit 2005 heeft een bijlage met praktijken die onder alle omstandigheden oneerlijk zijn. Bait and switch staat daar met die naam in. Voor praktijken op deze lijst hoeft niemand per geval te toetsen of ze oneerlijk zijn.
In Nederland staat de regel in artikel 6:193g van het Burgerlijk Wetboek, onder f. Het gaat om producten tegen een genoemde prijs te koop aanbieden en daarna, met de bedoeling een ander product aan te prijzen:
- weigeren het aangeboden artikel aan de consument te tonen;
- weigeren een bestelling op te nemen of het product binnen een redelijke termijn te leveren;
- een exemplaar van het artikel met gebreken laten zien.
Het draait dus om de bedoeling: het aanbod is alleen lokaas om de klant naar iets anders te sturen.
Bait and switch in online advertenties
Online werkt het patroon net zo. Een advertentie noemt een scherpe actieprijs, maar op de landingspagina is dat product er niet. Of de bezoeker ziet alleen een duurder model.
Google Ads verbiedt advertenties met producten, diensten of aanbiedingen die op de landingspagina niet beschikbaar of moeilijk te vinden zijn. De adverteerder loopt dan twee risico’s: een overtreding van de wet en afkeuring door Google.
Voorbeeld: de wasmachine uit de folder
Witgoedwinkel De Trommel uit Apeldoorn adverteert met een wasmachine voor 299 euro. In de winkel zegt de verkoper dat dat model ‘niet zo goed’ is en wijst een machine van 549 euro aan. Wie toch de goedkope wil, krijgt te horen dat bestellen niet kan. Dat is bait and switch.
Had De Trommel er maar twee op voorraad en meldde de winkel dat niet, dan kon het om een lokkertje gaan. Ook dat staat op de zwarte lijst, als apart punt.
Verwar bait and switch niet met
- Lokkertje: een product tegen een genoemde prijs aanbieden terwijl je verwacht dat je het niet in redelijke hoeveelheden kunt leveren, zonder dat te melden. In de Engelse tekst van de richtlijn heet dit bait advertising.
- Clickbait: een sensationele kop of afbeelding om klikken te krijgen. Er hoeft geen prijsaanbod in te zitten. Google Ads staat clickbait in advertenties niet toe.
Veelgestelde vragen over Bait and switch
Wat betekent bait and switch?
Letterlijk: lokaas en omwisselen. Een bedrijf trekt je aan met een product tegen een lage prijs. Daarna probeert het je een ander product te verkopen, vaak tegen een hogere prijs.
Is bait and switch verboden?
Ja. Het staat in het Burgerlijk Wetboek op de lijst van handelspraktijken die onder alle omstandigheden misleidend zijn. Een bedrijf kan zich er dus niet uit praten met de omstandigheden van het geval.
Waar meld je bait and switch?
Bij reclame kun je gratis klagen bij de Reclame Code Commissie. Volgt een bedrijf de uitspraak niet op, dan kan de commissie de ACM vragen om op te treden. Je kunt ook naar de rechter.