Opent in een nieuw tabblad
Data & meting

Vanity metrics

Definitie

Vanity metrics zijn meetwaarden die indrukwekkend ogen, maar niets zeggen over hoe je website of app echt presteert. Een herkenbaar teken is een totaal dat alleen maar kan groeien, zoals het aantal paginaweergaven of app-downloads. Zulke cijfers kunnen een goed gevoel geven, maar vertellen je niet wat je moet doen.

Ook wel: vanity metric
Niveau: basis
Bijgewerkt: 7 november 2026
Kort samengevat
  • Cijfers die mooi ogen, maar geen inzicht geven in de echte prestaties.
  • Of een cijfer ijdel is, hangt af van de context en van je doel.
  • Maak er een verhouding of een tempo van, bijvoorbeeld per week, per sessie of per klant.

Hoe herken je een vanity metric?

Nielsen Norman Group omschrijft een vanity metric als een meetwaarde die indrukwekkend lijkt, maar geen inzicht geeft in de echte prestaties van een website of app. Dat komt bijvoorbeeld doordat de context voor een zinvolle vergelijking ontbreekt, of doordat de meetwaarde gaat over iets wat met geen enkele KPI te maken heeft.

Een herkenbaar teken is een getal dat steeds groeit, waarbij groter altijd beter lijkt. Nielsen Norman Group noemt als voorbeelden het totale aantal gebruikers, app-downloads, paginaweergaven en keren dat iemand iets deelt op social media. Een getal dat in de loop van de tijd alleen maar stijgt, vertelt niets bruikbaars over de ervaring van je gebruikers.

Of een getal ijdel is, hangt dus af van de context. Volgens Nielsen Norman Group heeft elke meetwaarde context nodig om iets te betekenen. Verandert een meetwaarde zonder dat je er iets mee kunt, dan is het waarschijnlijk een vanity metric en niet de moeite van het bijhouden waard.

Van vanity metric naar actionable metric

Ondernemer Eric Ries zette vanity metrics in mei 2009 tegenover actionable metrics, in een gastartikel op de blog van Tim Ferriss. Volgens Ries waren alleen meetwaarden die helpen bij een beslissing het verzamelen waard. Een groot deel van de data in standaard analysepakketten noemde Ries vanity metrics: cijfers die een goed gevoel kunnen geven, maar geen duidelijke richting. De meeste pakketten toonden volgens Ries standaard vooral zulke cijfers, omdat die het makkelijkst te meten waren.

Een getal wordt bruikbaarder als je er een verhouding of een tempo van maakt. Nielsen Norman Group geeft daarvoor onder meer deze voorbeelden:

  • Per periode: niet het totale aantal gebruikers, maar het aantal nieuwe gebruikers per week.
  • Per sessie: paginaweergaven per sessie zeggen meer over betrokkenheid dan het totale aantal paginaweergaven.
  • Ten opzichte van iets anders: niet het aantal app-downloads, maar de verhouding tussen downloads en bezoekers van de pagina in de appstore.

Ries noemde onder meer A/B-tests, meetwaarden per klant en cohortanalyse als routes naar actionable metrics. Volgens Ries leverde een A/B-test de meest bruikbare meetwaarden op, omdat zo’n test een concrete hypothese bevestigt of weerlegt.

Voorbeeld: volgers of proeflessen bij een yogastudio

Een yogastudio uit Nijmegen houdt een winactie op Instagram. Het aantal volgers stijgt in een maand van 1.800 naar 2.600. In de maandrapportage ziet dat er goed uit.

Het doel van de studio is meer boekingen van proeflessen. Die blijven steken op ongeveer vijftien per maand, net als ervoor. Voor dat doel is het aantal volgers hier een vanity metric. De studio volgt voortaan de proeflesboekingen per maand en het aandeel nieuwe volgers dat een proefles boekt. Zo ziet de studio wel welke actie iets oplevert.

Verwar vanity metrics niet met

  • KPI: een meetwaarde die laat zien of je op koers ligt voor een vooraf gekozen doel. Een vanity metric meet volgens Nielsen Norman Group soms juist iets wat met geen enkele KPI te maken heeft.
  • North Star Metric: de ene meetwaarde waarop een heel bedrijf stuurt, omdat die de waarde voor klanten weergeeft. Een vanity metric oogt indrukwekkend, maar zegt niets over die waarde.

Veelgestelde vragen over Vanity metrics

Wat betekent vanity metrics?

Vanity betekent ijdelheid. Vanity metrics zijn cijfers die er mooi uitzien, maar je niet vertellen wat je moet doen. Het totale aantal paginaweergaven van je website is een voorbeeld.

Is het aantal volgers een vanity metric?

Dat hangt af van je doel. Een totaal aantal volgers zegt op zichzelf weinig over je resultaat. Zet je het af tegen een periode of tegen aanmeldingen, dan kan het wel iets zeggen.

Wat is het tegenovergestelde van een vanity metric?

Eric Ries zette vanity metrics in 2009 tegenover actionable metrics. Dat zijn meetwaarden die je helpen een beslissing te nemen. Een voorbeeld is de omzet per klant in een A/B-test.

Gerelateerde begrippen

  • KPI (key performance indicator)

    Een KPI (key performance indicator) is een meetwaarde die laat zien of een bedrijf of team op koers ligt voor een vooraf gekozen doel.

  • North Star Metric

    Een North Star Metric is de ene metric die het best weergeeft welke waarde klanten uit je product of dienst halen.

  • Cohortanalyse

    Een cohortanalyse is een analyse waarin je groepen gebruikers of klanten met een gemeenschappelijk kenmerk, zoals de week van hun eerste aankoop, in de tijd volgt.

  • Paginaweergave (pageview)

    Een paginaweergave is het laden van een pagina van je website door een bezoeker.

  • A/B-test

    Een A/B-test is een gecontroleerd experiment met twee varianten van een pagina, advertentie of e-mail.

Bronnen

  1. Nielsen Norman Group (Aurora Harley), Vanity Metrics: Add Context to Add Meaning (gepubliceerd 13 oktober 2019).
  2. Eric Ries (gastartikel op de blog van Tim Ferriss), Vanity Metrics vs. Actionable Metrics – Guest Post by Eric Ries (gepubliceerd 19 mei 2009).

Hulp nodig?

Wij helpen je van strategie tot uitvoering. Bekijk onze aanpak of plan een vrijblijvende kennismaking.