Opent in een nieuw tabblad
AI-zichtbaarheid

NLP (natural language processing)

Definitie

NLP (natural language processing) is het vakgebied waarin computers menselijke taal leren verwerken, zoals tekst lezen, zoekopdrachten begrijpen, vertalen of samenvatten. Bijna alle moderne NLP werkt met machine learning. Zoekmachines, chatbots en vertaalprogramma's zijn bekende toepassingen. Het deel dat de bedoeling achter taal achterhaalt, heet natural language understanding (NLU).

Ook wel: natural language processing, natuurlijke taalverwerking, taaltechnologie
Niveau: gevorderd
Bijgewerkt: 31 oktober 2026
Kort samengevat
  • NLP laat computers taal lezen, begrijpen en maken.
  • Moderne NLP draait op machine learning. Grote taalmodellen zijn gebaseerd op de transformer uit 2017.
  • Google gebruikt NLP om zoekopdrachten te begrijpen, ook als je pagina andere woorden gebruikt.

Hoe werkt NLP?

Vroeger leerden computers taal vooral via taalkundige regels. Tegenwoordig werkt bijna alle NLP met machine learning: het model leert uit enorme hoeveelheden tekst hoe taal in elkaar zit.

Een grote stap was de transformer. Onderzoekers van Google beschreven die architectuur in juni 2017 in het paper ‘Attention Is All You Need’. Een transformer bekijkt elk woord in samenhang met alle andere woorden in de zin, in plaats van woord voor woord op volgorde. Grote taalmodellen zoals Gemini en GPT zijn op transformers gebaseerd.

Binnen NLP draait natural language understanding om de bedoeling. Wil iemand iets kopen, iets weten of een klacht melden? Een chatbot of zoekmachine moet dat herkennen om een passend antwoord te geven.

Hoe gebruikt Google NLP in zoeken?

In oktober 2019 maakte Google bekend dat het BERT gebruikte voor de ranking en voor featured snippets. BERT is een NLP-techniek op basis van transformers. Volgens Google zou BERT helpen om één op de tien Engelstalige zoekopdrachten in de VS beter te begrijpen.

Google gaf een voorbeeld: ‘2019 brazil traveler to usa need a visa’. Eerder toonde Google resultaten over Amerikanen die naar Brazilië reisden. Met BERT snapte het systeem dat het kleine woord ’to’ de richting bepaalt: een Braziliaan die naar de VS reist.

Voor je content betekent dit dat je niet elke variant van een zoekterm hoeft op te nemen. Volgens Google begrijpen de AI-systemen synoniemen en de algemene betekenis van een vraag. Schrijf dus voor de zoekintentie, niet voor losse zoekwoorden.

Voorbeeld: klantmails sorteren in een webshop

Dierenwebshop Kattenmand uit Breda krijgt elke dag honderden e-mails. Een NLP-model leest elke mail en bepaalt het onderwerp: retour, levering, betaling of klacht. De mail komt daarna direct bij het juiste team terecht.

Het model herkent ook mails zonder vaste trefwoorden. ‘Het pakket is er nog steeds niet’ komt zo bij levering, ook al staat het woord levering er niet in.

Verwar NLP niet met

  • Neurolinguïstisch programmeren: een communicatie- en coachingsmethode met dezelfde afkorting. Het heeft niets met computers te maken.
  • Generatieve AI: AI die nieuwe content maakt. Chatbots als ChatGPT gebruiken NLP, maar NLP omvat ook taken als sorteren en vertalen.

Veelgestelde vragen over NLP

Wat betekent NLP?

NLP staat voor natural language processing, in het Nederlands natuurlijke taalverwerking. Het is het vakgebied waarin computers menselijke taal leren verwerken. NLP is ook de afkorting van neurolinguïstisch programmeren.

Wat is het verschil tussen NLP en NLU?

NLU (natural language understanding) is een onderdeel van NLP. Het draait om de bedoeling achter wat iemand zegt of typt, bijvoorbeeld een vraag, een aankoop of een klacht.

Moet ik mijn teksten aanpassen voor NLP?

Niet speciaal. Volgens Google begrijpen de AI-systemen synoniemen en de algemene betekenis van een vraag. Je hoeft dus niet elke variant van een zoekterm op te nemen.

Gerelateerde begrippen

  • Machine learning

    Machine learning is een deelgebied van kunstmatige intelligentie waarin software leert van voorbeelden in plaats van vaste regels te volgen.

  • Zoekintentie

    Zoekintentie is het doel achter een zoekopdracht: wat iemand wil weten, doen of vinden.

  • Semantische SEO

    Semantische SEO is een werkwijze waarbij je content opbouwt rond onderwerpen, entiteiten en de vraag achter een zoekopdracht, in plaats van rond losse zoekwoorden.

  • Generatieve AI

    Generatieve AI is kunstmatige intelligentie die op basis van een opdracht van de gebruiker nieuwe content maakt, zoals tekst, beelden, audio, video of code.

  • Chatbot

    Een chatbot is software waarmee je via tekst of spraak een gesprek voert met een computer.

Bronnen

  1. Google for Developers, Machine Learning Glossary (bijgewerkt 10 april 2026).
  2. Google (Pandu Nayak), Understanding searches better than ever before (gepubliceerd 25 oktober 2019).
  3. Ashish Vaswani e.a., Attention Is All You Need (gepubliceerd 12 juni 2017, laatst herzien 2 augustus 2023).
  4. Google Search Central, Google’s Guide to Optimizing for Generative AI Features on Google Search (bijgewerkt 10 juli 2026).

Hulp nodig?

Wij helpen je van strategie tot uitvoering. Bekijk onze aanpak of plan een vrijblijvende kennismaking.