Opent in een nieuw tabblad
Data & meting

Eyetracking

Definitie

Eyetracking is een onderzoeksmethode waarbij een apparaat meet waar iemand kijkt, hoe lang en in welke volgorde. Een eyetracker maakt met een speciaal licht een weerspiegeling in de ogen en volgt die met camera's. In marketing en UX zie je zo welke delen van een webpagina of advertentie aandacht krijgen en welke niet.

Ook wel: eye tracking, oogbewegingsonderzoek, blikregistratie
Niveau: gevorderd
Bijgewerkt: 31 oktober 2026
Kort samengevat
  • Meet waar mensen kijken, hoe lang en in welke volgorde.
  • Levert gaze plots per persoon en heatmaps over veel deelnemers op.
  • Voor een heatmap raadt Nielsen Norman Group minstens 39 deelnemers aan.

Hoe werkt eyetracking?

Een eyetracker maakt met een speciaal licht een weerspiegeling in de ogen. Camera’s in het apparaat vangen die op en schatten daaruit de positie en beweging van de ogen. De software legt die gegevens over het scherm, zodat je ziet waar iemand keek.

Het apparaat registreert onder meer fixaties en saccades. Een fixatie is een moment waarop de ogen stilstaan om iets te bekijken. Een saccade is de snelle beweging tussen twee fixaties. Er zijn eyetrackers onder een beeldscherm, brillen die je draagt en varianten die met een gewone webcam werken.

Elke deelnemer heeft een andere oogvorm, gezichtsvorm en lengte. De eyetracker moet daarom per persoon kalibreren. Daarna moet de deelnemer ongeveer op dezelfde plek blijven zitten, anders raakt het apparaat de kalibratie kwijt.

Welke resultaten levert eyetracking op?

WeergaveWat je zietAantal deelnemers
Gaze plotPer deelnemer de fixaties als bolletjes. Hoe groter het bolletje, hoe langer iemand keek.8 tot 12
Gaze replayEen video van hoe de ogen van één deelnemer over de pagina gingen.Geen apart advies
HeatmapWaar veel deelnemers bij dezelfde taak keken. Rood is het langst, daarna geel en groen.Minstens 39

De aantallen komen van Nielsen Norman Group. Voor een gewone usabilitytest zijn ongeveer vijf deelnemers vaak genoeg. Bij eyetracking werf je er een paar extra, omdat de kalibratie of techniek soms misgaat.

Wat leer je van eyetracking voor marketing?

Eyetracking laat zien wat mensen overslaan. Een bekend resultaat is banner blindness: mensen negeren elementen die ze voor een advertentie houden, ook als het geen advertentie is. Volgens Nielsen Norman Group wijzen drie dingen op een advertentie: een plek bovenaan of in de rechterkolom, een opvallende stijl zoals animatie, en de nabijheid van echte advertenties.

Een voorbeeld: fietsverhuurder Wielwijs uit Utrecht zet een korting voor groepen in een bewegende banner in de rechterkolom. In een eyetrackingtest met tien deelnemers kijkt bijna niemand ernaar. De verhuurder verplaatst de korting naar de gewone tekst onder de prijzen, zonder animatie. In een tweede test kijken de meeste deelnemers er wel naar.

Verwar eyetracking niet met

  • Heatmap van een analysetool: meet klikken, scrollen en muisbewegingen van echte bezoekers op je site. Dat zegt iets over gedrag, maar niet over waar iemand kijkt.
  • Sessie-opname: een opname van wat één bezoeker op je site doet, zoals klikken en scrollen. Er zit geen meting van de ogen in.
  • Usabilitytest: een test waarin je kijkt of mensen een taak kunnen uitvoeren. Eyetracking is een extra meting die je aan zo’n test kunt toevoegen.

Veelgestelde vragen over Eyetracking

Hoe werkt een eyetracker?

Een eyetracker maakt met een speciaal licht een weerspiegeling in je ogen. Camera’s vangen die op en schatten daaruit waar je kijkt. Het apparaat kalibreert eerst voor elke deelnemer.

Hoeveel deelnemers heb je nodig voor eyetracking?

Dat hangt af van wat je wilt zien. Voor gaze plots van losse deelnemers raadt Nielsen Norman Group 8 tot 12 mensen aan. Voor een heatmap over een groep zijn dat er minstens 39.

Is eyetracking hetzelfde als een heatmap?

Nee. Een heatmap is een manier om resultaten te tonen. Eyetracking kan een heatmap opleveren. De heatmaps van gewone websitetools meten klikken en scrollen, niet waar iemand kijkt.

Gerelateerde begrippen

  • Heatmap

    Een heatmap is een kaart van een webpagina die met kleuren laat zien waar bezoekers klikken, hoe ver ze scrollen en waar de muis beweegt.

  • Banner blindness

    Banner blindness is de neiging van websitebezoekers om onderdelen van een pagina over te slaan die ze voor een advertentie aanzien, ook als die nuttige informatie bevatten.

  • Usabilitytest

    Een usabilitytest is een onderzoek waarin je ziet hoe echte gebruikers je website of app gebruiken.

  • UX (user experience)

    UX (user experience) is alles wat een gebruiker ervaart in contact met een bedrijf en de producten en diensten daarvan.

  • Session recording

    Een session recording is een opname van één websitebezoek die je achteraf terugkijkt, met elke klik, scrollbeweging en paginawissel.

Bronnen

  1. Nielsen Norman Group (Kate Moran), Setup of an Eyetracking Study (gepubliceerd 18 augustus 2019).
  2. Nielsen Norman Group (Kara Pernice), Banner Blindness Revisited: Users Dodge Ads on Mobile and Desktop (gepubliceerd 22 april 2018).
  3. Tobii, What is eye tracking? (geraadpleegd 31 oktober 2026).

Hulp nodig?

Wij helpen je van strategie tot uitvoering. Bekijk onze aanpak of plan een vrijblijvende kennismaking.