Opent in een nieuw tabblad
Marketing

UX (user experience)

Definitie

UX (user experience) is alles wat een gebruiker ervaart in contact met een bedrijf en de producten en diensten daarvan. Dat gaat verder dan een mooie website of app: een goede UX begint bij een product dat precies doet wat de klant nodig heeft, zonder gedoe. Don Norman bedacht de term in 1993 voor zijn team bij Apple.

Ook wel: user experience, gebruikerservaring, UX-design
Niveau: basis
Bijgewerkt: 31 oktober 2026
Kort samengevat
  • UX gaat over de hele ervaring met een bedrijf, niet alleen over het scherm.
  • De interface (UI) en het gebruiksgemak (usability) zijn onderdelen van UX.
  • Google wil een goede page experience belonen, maar gebruikt daar geen los signaal voor.

Wat valt onder UX?

Volgens Don Norman en Jakob Nielsen van de Nielsen Norman Group omvat UX al het contact van een gebruiker met een bedrijf en het aanbod van dat bedrijf. De eerste eis is dat je precies levert wat de klant nodig heeft, zonder gedoe. Daarna komen eenvoud en elegantie: een product dat prettig is om te hebben en te gebruiken.

Volgens Norman en Nielsen is een goede UX meer dan geven wat klanten zeggen te willen, of een lijstje functies afvinken. Er moeten meerdere vakgebieden samenwerken: techniek, marketing, grafisch en industrieel ontwerp en interfaceontwerp. UX is dus geen taak van alleen de ontwerper.

UX, UI en usability: wat is het verschil?

BegripWat het isVoorbeeld
UX (user experience)De totale ervaring met een bedrijf en het aanbodVind je wat je zoekt, en klopt de levering?
UI (user interface)De schermen, knoppen en menu’s waarmee je een product bedientDe zoekbalk en de filters in een webshop
UsabilityHoe makkelijk een interface te gebruiken isLukt het een nieuwe bezoeker om in één keer af te rekenen?

Nielsen Norman Group geeft een voorbeeld: een site met filmrecensies kan een perfecte zoekfunctie hebben. Zoek je een kleine, onafhankelijke film en staan alleen films van grote studio’s in de database, dan is de UX toch slecht. Usability meet onder meer hoe makkelijk je een interface leert, hoe efficiënt je werkt, hoeveel fouten je maakt en hoe prettig het voelt. Naast usability telt utility: doet het product wat je nodig hebt?

Wat zegt Google over UX?

Google spreekt van page experience. De rankingsystemen van Google willen content belonen die een goede ervaring biedt. Er is volgens Google geen los page experience-signaal. De Core Web Vitals gebruikt Google wel in de ranking.

Andere onderdelen helpen volgens Google niet direct om hoger in de zoekresultaten te komen, maar maken een site prettiger in gebruik. Dat sluit aan bij wat de systemen willen belonen. Google noemt een paar vragen om je pagina’s zelf te toetsen:

  • Zijn de Core Web Vitals goed?
  • Wordt de pagina veilig geladen, via HTTPS?
  • Ziet de content er goed uit op mobiel?
  • Leiden advertenties niet af van de hoofdinhoud?
  • Vermijdt de pagina opdringerige pop-ups?
  • Zien bezoekers direct wat de hoofdinhoud is?

Voorbeeld: UX bij een matrassenwebshop

Een webshop in matrassen heeft een snelle, strakke site. Toch haken veel bezoekers af bij het afrekenen. Een gebruikerstest laat zien waarom: de levertijd staat pas in de laatste stap, en bij veel matrassen is die zes weken. De interface klopt, maar de ervaring niet.

De webshop zet de levertijd voortaan op de productpagina en stuurt na de bestelling een bericht met de leverdag. Bezoekers weten zo vooraf waar ze aan toe zijn. Met een A/B-test meet de winkel of meer mensen de bestelling afronden. Dat soort testen hoort bij conversieoptimalisatie.

Veelgestelde vragen over UX

Waar staat UX voor?

UX staat voor user experience, in het Nederlands gebruikerservaring. Het gaat om alles wat iemand ervaart in contact met een bedrijf en wat dat bedrijf aanbiedt. Dat is breder dan alleen de website of app.

Wat is het verschil tussen UX en UI?

UI is de user interface: de schermen, knoppen en menu’s. UX is breder en gaat over de hele ervaring. Een site kan er goed uitzien en toch een slechte UX hebben, bijvoorbeeld als het aanbod niet past bij wat je zoekt.

Telt UX mee voor SEO?

Deels. Google gebruikt de Core Web Vitals in de ranking. Andere onderdelen van de page experience helpen volgens Google niet direct. Ze maken een site wel prettiger in gebruik, en dat wil Google belonen.

Gerelateerde begrippen

  • Core Web Vitals

    Core Web Vitals zijn drie meetwaarden van Google voor de gebruikservaring van een webpagina: laadsnelheid (LCP), reactiesnelheid (INP) en visuele stabiliteit (CLS).

  • CRO (conversion rate optimization)

    CRO (conversion rate optimization) is het stelselmatig verbeteren van een website of app, zodat een groter deel van de bezoekers een gewenste actie uitvoert.

  • Responsive design

    Responsive design is een manier van webdesign waarbij één website zich aanpast aan elk schermformaat, van telefoon tot breed beeldscherm.

  • Above the fold

    Above the fold is het deel van een webpagina dat je direct ziet, zonder te scrollen.

  • Heatmap

    Een heatmap is een kaart van een webpagina die met kleuren laat zien waar bezoekers klikken, hoe ver ze scrollen en waar de muis beweegt.

Bronnen

  1. Don Norman en Jakob Nielsen (Nielsen Norman Group), The Definition of User Experience (UX) (gepubliceerd 8 augustus 1998).
  2. Jakob Nielsen (Nielsen Norman Group), A 100-Year View of User Experience (gepubliceerd 24 december 2017).
  3. Jakob Nielsen (Nielsen Norman Group), Usability 101: Introduction to Usability (gepubliceerd 3 januari 2012, laatst nagekeken 15 juli 2026).
  4. Google Search Central, Understanding page experience in Google Search results (bijgewerkt 22 september 2026).

Hulp nodig?

Wij helpen je van strategie tot uitvoering. Bekijk onze aanpak of plan een vrijblijvende kennismaking.