Wat valt onder een deepfake?
De AI Act omschrijft een deepfake als beeld-, audio- of videomateriaal dat AI heeft gegenereerd of gemanipuleerd. Het vertoont een gelijkenis met bestaande personen, voorwerpen, plaatsen, entiteiten of gebeurtenissen. Bovendien zou iemand het ten onrechte voor echt of waarheidsgetrouw aanzien.
Het gaat dus niet alleen om nepvideo’s van bekende mensen. Ook audio telt mee, zoals een stem die AI nabootst, en beelden van een plek of gebeurtenis. Wel moet iemand het voor echt kunnen aanzien. YouTube trekt een vergelijkbare grens: een eenhoorn in een fantasiewereld hoeft een maker niet te melden, een echte persoon die iets zegt wat die nooit zei wel.
Wat moet je als marketeer melden?
Gebruik je een AI-systeem dat een deepfake maakt, dan meld je dat de content kunstmatig is. Dat staat in artikel 50, lid 4, van de AI Act en geldt sinds 2 augustus 2026. De melding moet duidelijk en herkenbaar zijn, uiterlijk op het moment dat iemand de content voor het eerst ziet of hoort. Voor puur persoonlijk, niet-professioneel gebruik geldt die plicht niet.
Voor duidelijk artistiek, creatief, satirisch of fictief werk is de plicht lichter. Dan meld je alleen dat er zulke content in zit, op een manier die de weergave of het genot van het werk niet in de weg staat.
De makers van AI-tools hebben een eigen plicht. Ze moeten de output machineleesbaar markeren, zodat te herkennen is dat die kunstmatig is. Meer daarover lees je bij generatieve AI. Google gebruikt zelf SynthID: een onzichtbaar watermerk in beeld, audio, tekst en video uit de eigen AI-producten.
Deepfakes bij Google en YouTube
- Google Ads: media manipuleren om mensen te misleiden of op te lichten is niet toegestaan. Sinds juli 2026 mag je in beeld- en video-advertenties die je met AI hebt gemaakt of bewerkt, een tekst- of beeldlabel zetten. Google biedt daarvoor ook een AI-labelinstelling. Die garandeert volgens Google niet dat je aan de wet voldoet.
- YouTube: makers moeten AI-content melden die realistisch lijkt. Bijvoorbeeld als een echte persoon iets lijkt te zeggen of te doen wat die niet deed, of als AI een realistische scène maakt die nooit plaatsvond. YouTube zet dan een label bij de video. Een beautyfilter hoef je niet te melden.
- Google Zoeken: haalt Google van een site veel expliciete nepbeelden van mensen zonder hun toestemming weg, dan kan Google ook andere content van die site lager zetten.
Een voorbeeld: festivalorganisator Polderklank uit Lelystad laat AI een promotievideo maken van een vol plein tijdens het festival van volgend jaar. De beelden lijken echt, maar het festival moet nog plaatsvinden. Dat valt waarschijnlijk onder de definitie van een deepfake: het lijkt op een bestaande plek en kijkers kunnen denken dat het echte opnames zijn. De organisator zet daarom ‘Beelden gemaakt met AI’ in de video en kiest bij het uploaden naar YouTube voor de AI-melding.
Verwar een deepfake niet met
- AI-gegenereerde content: alles wat AI maakt, ook teksten en duidelijk fictieve beelden. Een deepfake is het deel dat echt lijkt en bestaande mensen, plekken of gebeurtenissen nabootst.
- Gewone fotobewerking: licht, kleur of uitsnede aanpassen. Zolang je niet de indruk wekt dat er iets anders gebeurde, is dat geen deepfake.
Veelgestelde vragen over Deepfake
Zijn deepfakes verboden?
De AI Act verbiedt deepfakes niet als zodanig. Maak je met AI een deepfake, dan moet je dat melden, behalve bij puur privégebruik. Vanaf 2 december 2026 verbiedt de AI Act bovendien AI die zonder toestemming seksueel expliciete beelden maakt.
Hoe herken je een deepfake?
Met het blote oog is dat vaak lastig. Let op labels, zoals het AI-label van YouTube. Beelden uit AI-producten van Google bevatten een onzichtbaar SynthID-watermerk dat de technologie van Google kan opsporen.
Geldt de meldplicht ook voor satire?
Ja, maar lichter. Bij duidelijk artistiek, creatief, satirisch of fictief werk meld je alleen dat er zulke content in zit. Dat mag op een manier die het werk niet verstoort.