Opent in een nieuw tabblad
Marketing

Blue ocean strategy

Definitie

Blue ocean strategy is een strategie waarbij je een nieuwe markt opent in plaats van te concurreren in een bestaande, drukke markt. Je streeft tegelijk naar onderscheid en lage kosten, zodat de concurrentie er niet meer toe doet. De term komt van W. Chan Kim en Renée Mauborgne, hoogleraren strategie aan INSEAD.

Ook wel: blauwe-oceaanstrategie, blue ocean-strategie
Niveau: gevorderd
Bijgewerkt: 31 oktober 2026
Kort samengevat
  • Rode oceaan: bestaande markten waar bedrijven vechten om dezelfde vraag.
  • Blauwe oceaan: een nieuwe markt waar je zelf de vraag creëert.
  • Met het ERRC-raster bepaal je wat je schrapt, verlaagt, verhoogt en toevoegt.

Rode en blauwe oceanen

Kim en Mauborgne verdelen de markt in twee soorten water. Rode oceanen zijn alle bedrijfstakken die nu bestaan. De spelregels liggen vast en bedrijven proberen elkaar af te troeven voor een groter deel van de bestaande vraag. Hoe drukker het wordt, hoe kleiner winst en groei. Blauwe oceanen zijn markten die nog niet bestaan. Daar creëer je vraag, in plaats van erom te vechten.

Rode-oceaanstrategieBlauwe-oceaanstrategie
Concurreren in een bestaande marktEen nieuwe markt zonder concurrentie openen
De concurrentie verslaanDe concurrentie overbodig maken
Bestaande vraag benuttenNieuwe vraag creëren en binnenhalen
Kiezen tussen onderscheid en lage kostenOnderscheid en lage kosten combineren

Het ERRC-raster: schrappen, verlagen, verhogen, creëren

Een belangrijk hulpmiddel van Kim en Mauborgne is het ERRC-raster (eliminate, reduce, raise, create). Je stelt vier vragen over de factoren waarop je bedrijfstak concurreert:

  • Schrappen: welke factoren waarop de bedrijfstak al lang concurreert, kunnen helemaal weg?
  • Verlagen: wat kan ruim onder de standaard van de bedrijfstak?
  • Verhogen: wat moet ruim boven die standaard uitkomen?
  • Creëren: wat heeft de bedrijfstak nog nooit aangeboden?

Alle vier de vakken tellen. Wie alleen verhoogt en toevoegt, maakt het product duurder en vaak onnodig ingewikkeld. Kim en Mauborgne spreken van waarde-innovatie: vernieuwing die kopers echt iets oplevert. Innovatie die puur om de techniek draait, schiet volgens hen vaak voorbij wat kopers willen accepteren en betalen.

Voorbeeld: een sportschool in een nieuwe markt

Sportschool Veerkracht in Apeldoorn wil niet langer concurreren met goedkope ketens. De eigenaar vult het ERRC-raster in voor vijftigplussers die nog nooit sportten:

ActieKeuze
SchrappenJaarcontracten en inschrijfgeld
VerlagenAantal apparaten en ruimte voor gewichtheffen
VerhogenPersoonlijke begeleiding en een rustige sfeer
CreërenTrainingen van dertig minuten met een fysiotherapeut erbij

Zo trekt Veerkracht mensen die nooit naar een gewone sportschool gingen. De ketens zijn voor deze groep geen echte concurrent.

Verwar blue ocean strategy niet met

  • Vijfkrachtenmodel van Porter: analyseert de concurrentie binnen een bestaande bedrijfstak. Blue ocean strategy gaat ervan uit dat je de grenzen van een markt zelf kunt verleggen.
  • Nichemarketing: je richt je op een klein deel van een bestaande markt. Een blauwe oceaan is een markt die er nog niet was.
  • Differentiatie: je onderscheiden van concurrenten, vaak tegen hogere kosten. Blue ocean strategy combineert onderscheid juist met lagere kosten.

Veelgestelde vragen over Blue ocean strategy

Wat is het verschil tussen een rode en een blauwe oceaan?

Een rode oceaan is een bestaande markt met bekende spelregels en felle concurrentie. Een blauwe oceaan is een nieuwe markt zonder concurrentie, waar je zelf de vraag creëert.

Wie bedacht blue ocean strategy?

W. Chan Kim en Renée Mauborgne, hoogleraren strategie aan INSEAD. Ze beschreven het idee in oktober 2004 in Harvard Business Review en daarna in hun boek Blue Ocean Strategy.

Moet je voor een blauwe oceaan iets nieuws uitvinden?

Nee. Het gaat om waarde voor de koper, niet om techniek. Volgens Kim en Mauborgne schiet innovatie die puur om de techniek draait vaak voorbij wat kopers willen betalen.

Gerelateerde begrippen

  • Vijfkrachtenmodel van Porter

    Het vijfkrachtenmodel van Porter is een model om de concurrentie in een bedrijfstak te analyseren.

  • Differentiatie

    Differentiatie is je bewust onderscheiden van concurrenten, zodat klanten een reden hebben om voor jou te kiezen en daar meer voor willen betalen.

  • Nichemarketing

    Nichemarketing, ook wel niche marketing, is je marketing richten op een kleine, duidelijk afgebakende groep klanten met een specifieke behoefte.

  • Positionering

    Positionering is de plek die je merk inneemt in het hoofd van je doelgroep, vergeleken met concurrenten.

  • Waardepropositie

    Een waardepropositie is de omschrijving van de waarde die je product of dienst biedt aan een bepaalde klantgroep: welke problemen je oplost en wat klanten ermee winnen.

Bronnen

  1. W. Chan Kim en Renée Mauborgne, What is Blue Ocean Strategy (geraadpleegd 31 oktober 2026).
  2. W. Chan Kim en Renée Mauborgne, Eliminate-Reduce-Raise-Create Grid (ERRC Grid) (geraadpleegd 31 oktober 2026).
  3. W. Chan Kim en Renée Mauborgne, Value Innovation (geraadpleegd 31 oktober 2026).
  4. W. Chan Kim en Renée Mauborgne, Harvard Business Review, Blue Ocean Strategy (gepubliceerd oktober 2004).

Hulp nodig?

Wij helpen je van strategie tot uitvoering. Bekijk onze aanpak of plan een vrijblijvende kennismaking.