Opent in een nieuw tabblad
SEO

Zoekmachine

Definitie

Een zoekmachine is een online dienst die webpagina's verzamelt en ordent, zodat je met een zoekopdracht snel relevante resultaten vindt. Bekende voorbeelden zijn Google en Bing. Zoekmachines werken in drie stappen: crawlers vinden pagina's, de zoekmachine slaat ze op in een index en algoritmes bepalen de volgorde van de resultaten.

Ook wel: search engine, zoekdienst
Niveau: basis
Bijgewerkt: 31 oktober 2026
Kort samengevat
  • Een dienst die het web doorzoekt en bij elke zoekopdracht een lijst met resultaten toont.
  • Werkt in drie stappen: crawlen, indexeren en resultaten tonen.
  • Google en Bing laten zich niet betalen voor een hogere organische positie.

Hoe werkt een zoekmachine?

Google beschrijft drie stappen. Niet elke pagina komt door alle drie heen:

  1. Crawlen: programma’s die crawlers heten, halen tekst, afbeeldingen en video’s op van pagina’s op internet. Nieuwe pagina’s vinden ze via links op pagina’s die ze al kennen, of via een sitemap.
  2. Indexeren: de zoekmachine analyseert de inhoud en slaat die op in de index, een grote database. Niet elke pagina die Google verwerkt, komt in de index.
  3. Resultaten tonen: bij een zoekopdracht zoekt de zoekmachine in de index naar passende pagina’s en zet die op volgorde. Google weegt daarbij honderden factoren, zoals de locatie, de taal en het apparaat van de zoeker.

Het meeste werk gaat automatisch. Volgens Google staan in de resultaten vooral pagina’s die de crawlers zelf hebben gevonden, niet pagina’s die iemand heeft aangemeld. Bing werkt op dezelfde manier. De crawler Bingbot verkent het web, Bing bouwt een index en algoritmes bepalen de volgorde.

Wat bepaalt de volgorde van de zoekresultaten?

Google spreekt van honderden factoren. Bing noemt de belangrijkste factoren bij naam, ruwweg in volgorde van belang:

  • Relevantie: hoe goed de pagina past bij wat de zoeker bedoelt. Bing kijkt daarbij ook naar synoniemen en afkortingen.
  • Kwaliteit en geloofwaardigheid: onder meer de reputatie van de site, zoals welke andere sites ernaar linken.
  • Gebruikersgedrag: klikken zoekers door, blijven ze op de pagina of keren ze snel terug naar de resultaten?
  • Actualiteit: Bing geeft in het algemeen de voorkeur aan actuele content.
  • Locatie en taal: waar de zoeker zich bevindt en in welke taal de pagina is geschreven.
  • Laadtijd: een trage pagina geldt meestal als een minder goed resultaat.

Bij Google en Bing kun je niet betalen voor een hogere organische positie. Adverteren kan wel. Bing vermeldt dat advertenties in de resultaten een label krijgen.

Voorbeeld: een nieuwe fietsenmaker in Utrecht

Fietsenmaker De Ketting gaat open in Utrecht en zet een eigen website online. Een lokale nieuwssite schrijft over de opening en linkt naar de nieuwe site. Via die link vindt Googlebot de homepage en daarna de andere pagina’s. Google analyseert de pagina’s en neemt ze op in de index.

Zoekt iemand in Utrecht daarna op “fietsenmaker”, dan kan De Ketting tussen de lokale resultaten verschijnen. Iemand in Groningen ziet bij dezelfde zoekopdracht andere fietsenmakers. Google gebruikt zelf een vergelijkbaar voorbeeld: wie in Parijs naar fietsreparatie zoekt, krijgt andere resultaten dan iemand in Hongkong.

Verwar een zoekmachine niet met

  • Browser: het programma waarmee je websites opent, zoals Chrome, Safari of Firefox. In Chrome kies je zelf welke zoekmachine de adresbalk gebruikt. In sommige landen vraagt Chrome je om die keuze te maken.
  • SERP: de pagina met zoekresultaten die je na een zoekopdracht ziet. De zoekmachine is de dienst die deze pagina samenstelt.

Veelgestelde vragen over Zoekmachine

Wat is het verschil tussen een zoekmachine en een browser?

Een browser is het programma waarmee je websites bekijkt, zoals Chrome of Safari. Een zoekmachine is de dienst waarmee je pagina’s vindt, zoals Google of Bing. In Chrome kun je de standaardzoekmachine zelf kiezen.

Kun je betalen om hoger in Google te komen?

Niet in de organische resultaten. Google laat zich niet betalen om een site vaker te crawlen of hoger te zetten. Adverteren via Google Ads kan wel.

Hoe komt een website in een zoekmachine?

Meestal vanzelf. Crawlers vinden nieuwe pagina’s via links op andere pagina’s. Je kunt ook een sitemap indienen. Google garandeert niet dat het elke pagina crawlt, indexeert of toont.

Gerelateerde begrippen

  • Crawlen

    Crawlen is het automatisch bezoeken en ophalen van webpagina's door een crawler, een programma van een zoekmachine.

  • Indexeren

    Indexeren is de stap waarin een zoekmachine een gecrawlde pagina analyseert en de informatie opslaat in de index, een grote database.

  • Algoritme

    Een algoritme is een vaste reeks instructies waarmee een computer stap voor stap een probleem oplost of een vraag beantwoordt.

  • SERP (search engine results page)

    SERP (search engine results page) is de pagina met zoekresultaten die een zoekmachine toont na een zoekopdracht.

  • Zoekmachinemarketing (SEM)

    Zoekmachinemarketing (SEM) is marketing die je zichtbaarheid in zoekmachines als Google en Bing vergroot.

Bronnen

  1. Google Search Central, In-depth guide to how Google Search works (bijgewerkt 18 december 2025).
  2. Microsoft Support, How Bing delivers search results (bijgewerkt maart 2025).
  3. Google Chrome Help, Set default search engine and site search shortcuts (geraadpleegd 31 oktober 2026).

Hulp nodig?

Wij helpen je van strategie tot uitvoering. Bekijk onze aanpak of plan een vrijblijvende kennismaking.