Wanneer telt een opt-in als toestemming?
De AVG stelt eisen aan toestemming. Die moet vrij, specifiek, geïnformeerd en ondubbelzinnig zijn. Iemand geeft toestemming met een verklaring of een duidelijke actieve handeling, zoals zelf een vakje aanvinken op een website.
Stilzwijgen, een vooraf aangevinkt vakje of niets doen telt niet. Heeft de verwerking meer doelen, dan vraag je voor elk doel toestemming. Intrekken moet net zo makkelijk zijn als toestemming geven.
Voor e-mailreclame noemt de ACM nog een paar eisen. De keuze moet duidelijk over reclame gaan, en toestemming via je algemene voorwaarden telt niet. Je moet de toestemming tot vijf jaar na verzending kunnen bewijzen.
Waar geldt opt-in in Nederland?
- E-mail en andere elektronische berichten: reclame mag volgens artikel 11.7 van de Telecommunicatiewet alleen met voorafgaande toestemming. Bestaande klanten mag je wel mailen over producten die passen bij een eerdere aankoop, als ze zich kunnen afmelden.
- Cookies: voor cookies die niet strikt noodzakelijk zijn, zoals tracking cookies, heb je toestemming nodig. Dat staat in de cookiewet, artikel 11.7a van de Telecommunicatiewet.
- Telefonische verkoop: sinds 1 juli 2021 geldt opt-in voor telemarketing aan consumenten. Daarvoor gold een opt-out-systeem met het Bel-me-niet Register. Sinds 1 juli 2026 heb je ook voor het bellen van je eigen klanten en oud-klanten hun uitdrukkelijke toestemming vooraf nodig.
Volgens de ACM mag je die toestemming niet aan de telefoon vragen tijdens een servicegesprek. Alleen goede doelen, loterijen voor goede doelen en uitgevers van kranten en tijdschriften mogen hun klanten zonder die toestemming nog bellen.
Voorbeeld: aanmelden voor een nieuwsbrief
Koffiebranderij Bonenberg in Deventer verkoopt koffie online. Bij het afrekenen staat een leeg vakje: ‘Ja, ik wil de maandelijkse nieuwsbrief met aanbiedingen ontvangen.’ Alleen klanten die het vakje zelf aanvinken, komen op de lijst.
Het systeem slaat per aanmelding de datum, het formulier en de tekst bij het vakje op. Zo kan de koffiebranderij de toestemming later aantonen. Elke nieuwsbrief bevat een afmeldlink die direct werkt.
Verwar opt-in niet met
- Opt-out: je mag iemand benaderen tot die persoon bezwaar maakt. Bij opt-in benader je iemand pas als die persoon ja heeft gezegd.
- Double opt-in: een extra stap waarbij de aanmelder de inschrijving bevestigt via een link in een mail. Zo weet je dat het e-mailadres echt van die persoon is.
Veelgestelde vragen over Opt-in
Wat betekent opt-in?
Opt-in betekent dat iemand zelf en vooraf kiest om iets te ontvangen, zoals een nieuwsbrief. Zonder die actieve keuze mag je die persoon geen reclame sturen.
Mag een vakje voor de nieuwsbrief al aangevinkt staan?
Nee. Een vooraf aangevinkt vakje telt niet als toestemming. Dat staat in de AVG en de ACM zegt het ook. De bezoeker moet het vakje zelf aanvinken.
Mag ik bestaande klanten mailen zonder opt-in?
Ja, over je eigen producten die lijken op wat ze eerder kochten. Ze moeten zich bij het verzamelen van het adres en in elk bericht kunnen afmelden. Bij bellen geldt die uitzondering sinds 1 juli 2026 alleen nog voor goede doelen, goededoelenloterijen en uitgevers van kranten en tijdschriften.