Wanneer zijn gegevens echt anoniem?
De AVG beschrijft de grens in overweging 26. Anonieme gegevens hebben geen betrekking op een identificeerbare persoon, of zijn zo bewerkt dat de persoon niet meer identificeerbaar is. Om dat te beoordelen kijk je naar alle middelen die jij of een ander redelijkerwijs zou gebruiken om iemand te identificeren. Je weegt de kosten en de tijd mee, en ook de beschikbare techniek en hoe die zich ontwikkelt.
De Artikel 29-werkgroep, de voorloper van het Europees Comité voor gegevensbescherming, werkte dat in 2014 uit in een advies. Dat advies is ouder dan de AVG: het dateert uit de tijd van de vorige Europese privacyrichtlijn. In juli 2026 nam het Europees Comité een conceptrichtlijn aan die het advies bijwerkt. Volgens het advies uit 2014 moet anonimiseren identificatie onomkeerbaar voorkomen. Een goede methode maakt drie dingen onmogelijk:
- Uitlichten: één persoon in de dataset aanwijzen (singling out).
- Koppelen: twee records over dezelfde persoon met elkaar verbinden, binnen een dataset of tussen datasets (linkability).
- Afleiden: informatie over iemand afleiden uit de rest van de gegevens (inference).
Anonimiseren of pseudonimiseren?
Bij pseudonimiseren kun je gegevens niet meer aan een persoon koppelen zonder extra gegevens, zoals een sleutel. Die extra gegevens bewaar je apart en goed beveiligd. Toch blijven gepseudonimiseerde gegevens persoonsgegevens voor wie die extra gegevens heeft. Volgens het Europees Comité kunnen gegevens anoniem zijn voor de ene partij en niet voor de andere. In het advies uit 2014 noemde de Artikel 29-werkgroep pseudonimiseren een nuttige beveiligingsmaatregel, maar geen methode om te anonimiseren.
Ook hashen is een vorm van pseudonimiseren. Weet iemand welke waarden er gehasht kunnen zijn, dan kan die alle mogelijkheden zelf hashen en de uitkomsten vergelijken. Gehashte e-mailadressen, zoals bij enhanced conversions, zijn daarom geen anonieme gegevens.
Voorbeeld: klantdata voor een trendrapport
Webwinkel Sportief uit Eindhoven wil een rapport publiceren over verkopen per regio. Een export met klantnummer en postcode per bestelling is niet anoniem. Met de klantenadministratie is elke regel terug te leiden naar een persoon, ook als de naam ontbreekt.
Daarom telt de winkel de bestellingen op tot totalen per provincie per maand. Losse bestellingen zijn daarin niet meer te herkennen. Pas dan gaat het om anonieme statistiek. Het optellen zelf is nog wel een verwerking van persoonsgegevens, dus daarvoor gelden de regels van de AVG nog.
Veelgestelde vragen over Anonimiseren
Valt anonieme data onder de AVG?
Nee. Gegevens die niet meer naar een persoon te herleiden zijn, vallen buiten de AVG. Het anonimiseren zelf is wel een verwerking van persoonsgegevens. Daarvoor gelden de regels dus nog.
Wat is het verschil tussen anonimiseren en pseudonimiseren?
Na anonimiseren is de persoon redelijkerwijs niet meer terug te vinden. Na pseudonimiseren kan dat met apart bewaarde gegevens nog wel. Voor wie die gegevens heeft, vallen ze daarom onder de AVG.
Zijn gehashte e-mailadressen anoniem?
Nee. Hashen geldt als pseudonimiseren. Wie een e-mailadres kent, kan het zelf hashen en de uitkomst vergelijken. De AVG blijft dus gelden.