AI Overviews in Nederland

AI Overviews zijn door AI gegenereerde antwoorden die Google bovenaan de zoekresultaten toont, met bronvermeldingen naar de websites waar het antwoord vandaan komt. Sinds mei 2025 staan ze ook in Nederlandse zoekresultaten. Sindsdien gebeurt er iets meetbaars in de data van Nederlandse websites: je wordt vaker getoond en minder vaak aangeklikt. Hieronder staat wat dat voor jouw site betekent, wat aantoonbaar helpt om als bron geciteerd te worden, en waar je je geld beter niet aan uitgeeft. Met cijfers uit onze eigen klantdata en een mening waar je het mee oneens mag zijn.

Wat zijn AI Overviews?

Een AI Overview is een samengevat antwoord dat Google genereert met zijn Gemini-model en boven de klassieke blauwe links plaatst. Het antwoord is opgebouwd uit meerdere bronnen, en die bronnen worden ernaast getoond als citaties. Wie in die bronnenlijst staat, wordt zichtbaar op het meest waardevolle stuk schermruimte dat Google te vergeven heeft.

AI Overviews verschijnen vooral bij informatieve zoekopdrachten: vragen die beginnen met wat, hoe of waarom. Bij commerciële zoekopdrachten, zoals productvergelijkingen of “bureau + plaatsnaam”, toont Google ze veel minder vaak. Dat onderscheid is belangrijk voor alles wat hierna komt.

Het antwoord zelf verschilt per vraag. Soms is het een korte definitie van drie zinnen, soms een stappenplan of vergelijking met tussenkopjes. Rechts of onder het antwoord staan de bronnen: een klein blok met de websites waar het antwoord op leunt, inclusief titel en link. Eén zoekopdracht kan zo meerdere winnaars hebben. Google kondigde bovendien aan de functie uit te breiden naar meer soorten zoekopdrachten, waaronder lokale en transactionele.

Wij zagen het effect voor het eerst op onze eigen kennisbank. Onze artikelen over backlinks en over wat linkbuilding is verschenen als bron in AI Overviews voordat de meeste klanten überhaupt wisten dat de functie bestond. Zoek vandaag op “wat zijn backlinks” en je ziet ons artikel als eerste bron in het AI-overzicht staan.

Wat AI Overviews met je verkeer doen

Het patroon dat wij in Google Search Console van klanten zien is consistent: impressies stijgen, de klikfrequentie daalt. Je wordt vaker getoond, maar minder vaak aangeklikt. De verklaring is simpel. Een deel van de bezoekers krijgt het antwoord al in het AI-overzicht en heeft geen reden meer om door te klikken. Dat heet een zero-click zoekopdracht.

De schade is niet gelijk verdeeld. Informatieve pagina’s, zoals kennisbank-artikelen en gidsen, leveren de meeste kliks in. Commerciële pagina’s merken er tot nu toe weinig van, omdat Google bij koopintentie nog gewoon links toont. En let op: het verschilt sterk per branche. Bij de ene klant zien we de klikfrequentie op informatieve zoektermen fors dalen, bij de andere is het effect nauwelijks meetbaar. Trek dus geen conclusies uit andermans grafieken. Kijk wat er in jouw Search Console gebeurt, en vergelijk met wat gezond is in jouw markt.

Externe metingen bevestigen het beeld. Ahrefs mat een klikfrequentie-daling van tientallen procenten op zoekopdrachten waar een AI Overview verschijnt, en internationale analyses schatten dat ruim driekwart van die zoekopdrachten zonder klik eindigt. De precieze percentages verschillen per onderzoek. Het patroon niet.

Is SEO dood?

Onzin. Kijk in Google Trends: SEO is springlevend. De zoekinteresse in het vakgebied zelf daalt niet, en het aantal zoekopdrachten dat mensen dagelijks doen ook niet. De spelregels zijn iets veranderd, het spel niet.

Deze kop verschijnt elke paar jaar opnieuw. Bij de opkomst van voice search zou SEO doodgaan. Bij featured snippets ook. Beide keren bleek hetzelfde: het kanaal veranderde van vorm, en wie zich aanpaste won terrein op wie in paniek raakte of afhaakte. AI Overviews zijn de grootste vormverandering tot nu toe, maar het mechanisme eronder is niet anders.

Wat wel klopt: het klikvolume verschuift. Wie op posities vier tot tien leeft van informatief verkeer, heeft een probleem. Die kliks worden deels opgegeten door het AI-overzicht erboven. Wie als bron in dat overzicht staat, wint iets nieuws: zichtbaarheid op het antwoord zelf, met je merknaam op de best bekeken plek van de resultatenpagina. Ook zonder klik doet die vermelding werk. Mensen onthouden wie het antwoord gaf.

De les is niet “stop met SEO”. De les is: meet andere dingen. Sessies alleen vertellen niet meer het hele verhaal. Impressies, citaties en merkzoekvolume horen erbij. Wie zijn rapportage daarop aanpast, ziet dat er geen kanaal sterft. Er komt een laag bij.

Hoe kom je in AI Overviews?

Er bestaat geen citatie-knop. Wel drie factoren die er bij ons en onze klanten aantoonbaar toe doen.

Autoriteit en entiteit: Google citeert bronnen die het al vertrouwt. Dat vertrouwen bouw je op door consistent genoemd te worden op plekken die ertoe doen in jouw vakgebied: branchemedia, vakpublicaties, redactionele artikelen. Een website die nergens genoemd wordt, komt zelden in een AI-overzicht terecht, hoe goed de content ook is.

Direct antwoord bovenaan: de eerste alinea van je pagina moet de vraag zelfstandig en feitelijk beantwoorden. Geen aanloop, geen “in dit artikel lees je”. Onderzoek naar AI-citaties laat zien dat het merendeel van de geciteerde passages uit het eerste deel van een tekst komt. Onze eigen backlinks-definitie wordt letterlijk overgenomen in het AI-overzicht, omdat die definitie in de openingszin staat.

Zelfstandig leesbare secties: AI-systemen citeren passages, geen complete pagina’s. Elke sectie van je artikel moet op zichzelf staan: één deelvraag, volledig beantwoord in 200 tot 500 woorden, zonder verwijzingen naar “zoals eerder besproken”. Zo maak je elke sectie een kandidaat-citaat.

Wat opvalt aan deze lijst: het is geen nieuwe discipline. Het is goed zoekmachine-vakwerk, met net iets andere accenten. Wie zijn basis op orde heeft, hoeft geen apart AI-traject te starten.

Wat níet werkt

Er wordt op dit moment veel verkocht onder de vlag van AI-zichtbaarheid. Een deel daarvan is knollen voor citroenen.

Mechanisch herschrijven werkt niet. Wij hebben gezien wat er gebeurt als bestaande teksten “AI-proof” worden herschreven op vaste formats en zoekwoorden, zonder dat de inhoud beter wordt. De leesbaarheid daalt, de tekst wordt inwisselbaar, en de citaties blijven uit. AI-systemen belonen inhoud die iets toevoegt, geen tekst die aan een format voldoet. Als het herschrijven van een pagina niet begint met de vraag “wat kunnen we hier beter uitleggen dan de rest”, kun je het beter laten. Lees hoe wij SEO-content aanpakken die wél iets toevoegt.

Wees ook terughoudend met tools en abonnementen die zichtbaarheid in AI-antwoorden beloven. De meetbaarheid van dit vakgebied is jong. Wie garanties verkoopt op iets dat nauwelijks te meten is, verdient je wantrouwen. Hetzelfde geldt voor technische trucjes die rondgaan in vakgroepen: speciale bestanden voor AI-crawlers, verborgen instructies voor taalmodellen, schema-markup op elke alinea. Er is geen bewijs dat het citaties oplevert, en het kost tijd die je beter in je inhoud steekt. Eerst meten wat er bij jou gebeurt, dan pas investeren. Niet andersom.

Hoe meet je AI Overview-zichtbaarheid?

Eerlijk antwoord: gebrekkig. Google Search Console rapporteert AI Overviews niet als aparte categorie. Vertoningen in een AI-overzicht tellen mee als gewone impressies, en een citatie-positie telt als gewone positie. Het signaal zit er dus wel in, maar verstopt: stijgende impressies met dalende klikfrequentie op informatieve zoektermen is meestal het spoor van een AI Overview.

Bij klanten combineren wij drie methodes. Search Console-patronen vertellen wáár het gebeurt. Eigen tooling houdt bij in welke AI-antwoorden een domein verschijnt. En periodieke controles op de zoektermen die er voor de klant toe doen, laten zien wie er geciteerd wordt en wie niet. Geen van die methodes is perfect. Samen geven ze een bruikbaar beeld: word je geciteerd, op welke vragen, en beweegt dat de goede kant op.

Wil je zelf een eerste indruk zonder tooling? Filter in Google Search Console je informatieve zoektermen en vergelijk de periode vóór mei 2025 met daarna. Zie je impressies stijgen terwijl kliks dalen, dan kijk je vrijwel zeker naar het effect van AI Overviews op jouw site. Dat kost een kwartier en vertelt je meer dan een generiek branche-rapport.

Verwacht hier de komende jaren verbetering. De meetkant van dit vakgebied loopt achter op de realiteit, en dat gat wordt kleiner.

AI Overviews, ChatGPT en Perplexity: één spel

Het verschil tussen zichtbaarheid in AI Overviews en zichtbaarheid in ChatGPT of Perplexity wordt schromelijk overdreven, meestal door partijen die er een tool voor verkopen.

Ja, er zijn technische verschillen. AI Overviews leunen op de Google-index, dus je organische posities bepalen mee of je geciteerd wordt. ChatGPT en Perplexity gebruiken eigen bronnen en leunen zwaarder op merkvermeldingen elders op het web. Onderzoek naar miljoenen citaties laat zien dat platforms als Reddit, Wikipedia en YouTube daar onevenredig vaak als bron dienen. Waar je voor Google vooral aan je eigen site werkt, telt voor taalmodellen dus zwaarder wat er óver je gezegd wordt op plekken die zij vertrouwen.

Maar de basis is identiek: content die een vraag écht beantwoordt, op een domein dat vertrouwd wordt, van een merk dat genoemd wordt. Wie dat op orde heeft, komt in alle antwoordmachines terug. Wie het niet op orde heeft, in geen enkele.

Behandel het dus als één opdracht, niet als drie losse projecten. Zo is onze GEO-aanpak opgebouwd.

De rol van links en vermeldingen

Hier wordt het interessant voor iedereen die linkbuilding kent. Ahrefs analyseerde 75.000 merken en vond dat vermeldingen van je merk op het web drie keer sterker samenhangen met AI Overview-zichtbaarheid dan backlinks. Merken in het hoogste kwartiel vermeldingen werden ruim tien keer vaker geciteerd dan de groep eronder.

Betekent dit dat links er niet meer toe doen? Nee. Het betekent dat het altijd al om hetzelfde ging: vertrouwen. Een redactionele vermelding in een relevant medium, met of zonder link, vertelt AI-systemen dat je merk een serieuze speler is in je vakgebied. Denk aan een artikel in een vakblad dat jouw onderzoek aanhaalt, een branchemedium dat je oprichter citeert, of een nieuwssite die je data overneemt. Elk van die vermeldingen voedt het beeld dat taalmodellen van je merk opbouwen.

Linkbuilding die alleen op linkjes jaagt, mist daarmee de helft van de waarde. Linkbuilding die draait om redactionele publicaties en echte vermeldingen bouwt beide tegelijk: autoriteit voor de klassieke ranking én de merkaanwezigheid waar AI-antwoorden op leunen. Hoe dat mechanisme precies werkt, lees je in ons artikel over linkbuilding en zichtbaarheid in AI-overviews.

Dat is precies waarom wij entity building en digital PR als één geheel behandelen. De uitbetaling is dubbel geworden.

Wat moet je nu doen?

Vier dingen, in deze volgorde.

Weet wat kwetsbaar is: breng in kaart welk deel van je verkeer uit informatieve zoekopdrachten komt. Dat deel is AI Overview-gevoelig. Komt je omzet vooral uit commerciële zoektermen, dan is de urgentie een stuk lager dan de vakpers je wil laten geloven.

Check zelf wat AI over je merk zegt: vraag ChatGPT en Google wat ze over jouw bedrijf en jouw categorie vertellen. Word je genoemd? Klopt wat er staat? Dat is je nulmeting, en hij kost je tien minuten.

Maak je beste content citeerbaar: herschrijf niet alles. Pak de pagina’s die nu al presteren en geef ze een direct antwoord bovenaan en zelfstandig leesbare secties.

Wees aanwezig buiten je eigen site: de sterkste samenhang met AI-zichtbaarheid zit in vermeldingen op andere plekken: vakmedia, YouTube, reviews. Wie alleen aan de eigen website werkt, bouwt aan de helft van het verhaal.

Twijfel je waar jij staat? Daar komen we in een kennismaking snel genoeg achter. Geen verkooppraatje, wel een eerlijke inschatting.

Waar dit heen gaat

De richting is duidelijk, ook zonder glazen bol. Google breidt AI Overviews uit naar meer soorten zoekopdrachten, de meetbaarheid wordt volwassener, en AI-zoekplatformen groeien hard vanaf een kleine basis. Elk onderzoek wijst dezelfde kant op: het aandeel zoekopdrachten dat zonder klik eindigt, groeit.

Wij zien de komende twaalf maanden drie dingen om in de gaten te houden. AI Overviews bij commerciële zoekopdrachten: zodra die op schaal verschijnen, raakt het patroon uit dit artikel ook je omzetpagina’s. Betere rapportage vanuit Google zelf, want de druk op transparantie neemt toe. En de eerste klanten die vragen “waarom noemt ChatGPT ons niet”, wat nu al de vraag achter de vraag is in veel kennismakingen.

Daarmee groeit ook het verschil tussen twee groepen. Merken die geciteerd worden, blijven zichtbaar in elke vorm van zoeken, met of zonder klik. Merken die dat niet worden, verdwijnen langzaam uit beeld, terwijl hun statistieken pas laat alarm slaan. Het werk dat die twee groepen scheidt, is niet nieuw of geheim. Het is de basis die dit artikel beschrijft, consequent uitgevoerd. Begin er vandaag mee, dan hoef je straks niet in te halen.

Veelgestelde vragen